Η ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

 

Την τύχη της ιστορικής πορείας στο διάβα του χρόνου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας ακολούθησε και η αρχαία και ιστορική Πατριαρχική Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας. Ανθρώπινες επεμβάσεις αλλά και οι κατά καιρούς φυσικές καταστροφές ήταν αιτία να απολεσθούν σημαντικοί πνευματικοί θησαυροί και χειρόγραφοι κώδικες ανεκτίμητης αξίας.

Η Πατριαρχική Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας, θα μπορούσε να λεχθεί, ότι έχει πρωτοχριστιανικές ρίζες και αποτελεί πιθανόν προέκταση της αρχαίας, πλούσιας και ξακουστής Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.

 

Η πρωταρχική αυτή βιβλιοθήκη στεγάστηκε στην αρχή στον ναό του Αγίου Θεωνά. Από την εποχή του Μ. Αθανασίου μέχρι και την αραβική κατάκτηση (642), βρισκόταν στο Καισάρειο, την "Μεγάλη Εκκλησία" της Αλεξάνδρειας. Μετά την αραβική κατάκτηση ο Πατριαρχικός Θρόνος έμεινε κενός άνευ ορθοδόξου Πατριάρχη (642-727) και πολλά βιβλία και κώδικες καταστράφηκαν και χάθηκαν. Ο πρώτος Πατριάρχης μετά την αραβική κατάκτηση, Κοσμάς Α΄, κατάφερε να διασώσει αρκετά χειρόγραφα και κώδικες της Βιβλιοθήκης. Ουσιαστικά όμως ο Πατριάρχης ο οποίος αναδιοργάνωσε τη Βιβλιοθήκη και την έθεσε στην υπηρεσία του Πατριαρχείου και των πιστών ήταν ο Πατριάρχης Ευτύχιος (933-940), πολύ μορφωμένος κληρικός και συγγραφέας αρκετών έργων, με κυριότερο από αυτά τη χρονογραφία του.

Το έτος 1252, και επί Πατριάρχη Νικολάου του Α΄ η Βιβλιοθήκη ακολούθησε την μεταφορά της έδρας του Πατριαρχείου και μεταφέρθηκε στο Κάιρο στην συνοικία Χάρετ ελ Ρούμ (Συνοικία των Ρωμιών). Καθ΄ όλο το διάστημα οι κατά καιρούς Πατριάρχες Αλεξανδρείας ενδιαφέρθηκαν ζωηρά για τη βιβλιοθήκη, τη συντήρηση των θησαυρών της και τον εμπλουτισμό της. Μάλιστα το έτος 1796 έχουμε και τον πρώτο επίσημο κατάλογο των περιεχομένων χειρογράφων, κωδίκων και βιβλίων της από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Παρθένιο τον Β΄ τον Πάτμιο. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι μεγάλη ατυχία για τη Βιβλιοθήκη αλλά και για την καθόλου ορθόδοξη εκκλησία αποτελεί η απώλεια από την κατοχή της του περίφημου μεγαλογράμματου Αλεξανδρινού Κώδικα (Codex Alexandrinus) του 4^ου αιώνα, ο οποίος περιέχει το κείμενο της Αγίας Γραφής. Ο κώδικας αυτός δωρήθηκε από τον Πατριάρχη Κύριλλο Λούκαρι στον Βασιλιά της Αγγλίας και σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο. Μαζί με αυτόν ο ίδιος Πατριάρχης δώρισε σε βασιλείς της Ευρώπης και ανωτάτους κληρικούς (κυρίως αγγλικανούς) και άλλα σπάνια χειρόγραφα του 3^ου & 4^ου αιώνα.

Πέρα από τα ανωτέρω η Βιβλιοθήκη δέχθηκε και πολύτιμες δωρεές φιλόμουσων Πατριαρχών, Αρχιερέων και λαϊκών, βιβλίων και χειρογράφων, οι οποίες πλούτισαν τις συλλογές της. Μεγάλοι δωρητές προς αυτήν υπήρξαν: ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Μητροφάνης Κριτόπουλος (1636-1639), ο Μητροπολίτης Θηβαΐδος Αρσένιος, ο Μητροπολίτης Τριπόλεως Θεοφάνης, ο Μέγας Υπομνηματογράφος του Πατριαρχείου Γ. Κηπιάδης, ο Αλ. Κάσδαγλης, ο Παν. Αριστόφρωνος και πολλοί άλλοι.

Η Βιβλιοθήκη το έτος 1830, επί Πατριάρχη Ιεροθέου Α΄ μεταφέρθηκε στη συνοικία του Καΐρου Χαμζάουι, όπου σήμερα βρίσκονται τα γραφεία αλλά και τα ενδιαιτήματα των κληρικών της Πατριαρχικής Επιτροπείας Καΐρου και ο Πατριαρχικός Ναός του Αγ. Νικολάου. Το έτος 1928, επί Πατριάρχη Μελετίου Μεταξάκη, μεταφέρθηκε στην Αλεξάνδρεια, μόνιμη πλέον έδρα των Πατριαρχών Αλεξανδρείας από του Πατριάρχη Σωφρονίου (1870-1899) και ύστερα. Το έτος 1947 στεγάσθηκε σε ιδιόκτητο κτήριο στη συνοικία της Ιμπραημίας και το έτος 1971 μεταφέρθηκε μόνιμα πλέον στην πρώην Τοσιτσαία Σχολή, όπου σήμερα βρίσκεται και ο Πατριαρχικός Οίκος.

Βεβαίως όλες αυτές οι κατά καιρούς μετακινήσεις αποδιοργάνωναν τη Βιβλιοθήκη και προκαλούσαν προβλήματα τόσο στη λειτουργία της, όσο και στη συντήρηση και διαφύλαξη των πολυτίμων θησαυρών της. Γι' αυτό μετά τη μεταφορά της στην Αλεξάνδρεια ο Πατριάρχης Μελέτιος ανέθεσε στον Θ. Βολίδη να εκπονήσει μελέτη για την αναδιοργάνωση της Βιβλιοθήκης και τον εκσυγχρονισμό των προσφερομένων υπηρεσιών της. Το έτος 1930 διορίσθηκε επίσημος βιβλιοφύλαξ ο Ν. Φιλιππίδης, ο οποίος εργάσθηκε σκληρά, μέχρι το έτος 1942, για την οργάνωσή της. Εκείνος όμως ο οποίος έθεσε τις βάσεις για να καταστεί η Βιβλιοθήκη γνωστή σε ολόκληρο τον επιστημονικό κόσμο όπου γης ήταν ο Θ. Μοσχονάς, ο οποίος αναδιόργανωσε πλήρως τη Βιβλιοθήκη και πρόβαλε τους θησαυρούς της, διοργανώνοντας, ή συμμετέχοντας σε διεθνή συνέδρια. Το ίδιο έπραξε και ο γιος του Δ. Μοσχονάς ο οποίος υπήρξε ο συνεχιστής του έργου του πατέρα του στην Πατριαρχική Βιβλιοθήκη μέχρι το 1998.

 

Σταθμός μεγάλης ιστορικής σημασίας που αξίζει να αναφερθεί αποτελεί το γεγονός του εορτασμού της χιλιετηρίδας της Βιβλιοθήκης το 1952. Ως terminus post quem για το καθορισμό της χιλιετηρίδας ορίσθηκε ο αρχαιότερος χειρόγραφος κώδικας της Βιβλιοθήκης (αρ. 34), ο οποίος είναι των μέσων του 10^ου αι. Ο εορτασμός έλαβε πανηγυρικό χαρακτήρα και δόθηκε μεγάλη λαμπρότητα με την παρουσία και συμμετοχή στις εκδηλώσεις πλήθους πνευματικών ανθρώπων από μεγάλα πανεπιστήμια του κόσμου και εκπροσώπων των μεγαλυτέρων βιβλιοθηκών, όπως του Βατικανού, του Εσκοριάλ, του Λονδίνου, του Κογκρέσου, των Παρισίων κ.ά.

Από το έτος 2000 η Βιβλιοθήκη εισήλθε σε νέα φάση χωροταξικής αναδιοργάνωσης, ψηφιοποίησης των συλλόγων της και της διασύνδεσής της με διεθνείς βάσεις δεδομένων. Έργο το οποίο σήμερα βρίσκεται εν εξελίξει.

 

Σήμερα η Πατριαρχική Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του ισογείου και του πρώτου ορόφου του οριζοντίου άξονα του Πατριαρχικού Οίκου. Οι δύο όροφοι εκσυγχρονίσθηκαν, οργανώθηκαν και εξοπλίσθηκαν με δαπάνη της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, διά της μέριμνας και της αγάπης για το παλαίφατο Πατριαρχείο του Αλεξανδρινού διοικητού της κ. Τάκη Αράπογλου. Περιλαμβάνει σαράντα χιλιάδες (40.000) και πλέον τόμους βιβλίων. Τρεις χιλιάδες (3.000) παλαιοτύπων από το 1460 μέχρι το 1800. Όλα αυτά είναι τοποθετημένα στα κυλιόμενα βιβλιοστάσια των έξι μεγάλων αιθουσών του ισογείου και του πρώτου ορόφου. Στον ισόγειο χώρο και καθώς εισέρχεται ο επισκέπτης, αριστερά, υπάρχει ευρύχωρο, άνετο και σύγχρονο αναγνωστήριο. Δίπλα από το αναγνωστήριο βρίσκεται μικρή και φροντισμένη αίθουσα συσκέψεων και προβολών. Στον πρώτο όροφο ανέρχεται ο επισκέπτης ερευνητής από την κομψή ξύλινη σκάλα. Το τμήμα αυτό του πρώτου ορόφου έχει διαμορφωθεί ως χώρος επιστημονικών συναντήσεων υψηλών προδιαγραφών. Στον ίδιο χώρο υπάρχουν όμορφες προθήκες στις οποίες εκθέτονται παλαίτυπα της Βιβλιοθήκης και παλαιά οθωμανικά έγγραφα.

Στο βάθος του πρώτου ορόφου μια αίθουσα έχει διαμορφωθεί ως αρχειοφυλακείο και κωδικοφυλακείο. Η αίθουσα αυτή περιλαμβάνει συστήματα υψίστης ασφαλείας καθώς και συστήματα υψηλής τεχνολογίας για την προστασία των χειρογράφων και του αρχείου, από κλοπή, πυρκαγιά και τις κλιματικές και καιρικές αλλαγές. Εδώ φυλάσσονται τα 530 χειρόγραφα του Πατριαρχείου τα οποία αποτελούν το κόσμημά του αλλά και τους αψευδείς μάρτυρες της πολυετούς ιστορίας του. Οι χειρόγραφοι κώδικες είναι περγαμηνοί, βομβύκιοι και χάρτινοι. Χρονολογικά ξεκινούν από τα μέσα του 10^ου αι. και φθάνουν μέχρι τα μέσα του 19^ου. Υπάρχουν βεβαίως και ορισμένα φύλλα από το επονομαζόμενο «πορφυρούν χειρόγραφο» (αρ. 491) το οποίο είναι του 5^ου αιώνος, περγαμηνό με μεγαλογράμματη γραφή.

Τα αρχαιότερα χειρόγραφα είναι τα αρ. 12, 34, 59, 289, 477, όλα του 10^ου αι. Ως προς το περιεχόμενο αποτελούν Ευαγγελιστάρια (π.χ. αρ. 59), βίοι αγίων (π.χ. αρ. 15 και 24), μουσικά (π.χ. αρ. 59), κ.ά.

Ακόμη στη συλλογή περιλαμβάνονται και χειρόγραφα που περιέχουν τραγωδίες του Αισχύλου του Ευρυπίδη κ.ά. (π.χ. αρ. 18). Φιλοσοφικά έργα του Πλάτωνα (αρ. 193), του Αριστοτέλη. Για παράδειγμα το χειρ. αρ. 87, του 13^ου αι., περιλαμβάνει τα έργα του Αριστοτέλη με σχόλια του Θεόδωρου Μετοχίτη (+1332). Σπάνια χειρόγραφα, όπως το αρ. 248, που αποτελεί μελέτη του ηλιακού και σεληνιακού κύκλου, με έτος γραφής το 1902, και το χειρόγραφο αρ. 430, που περιέχει μύθους του Αισώπου και είναι από τα σπανιότερα στον κόσμο.

Επίσης στη συλλογή υπάρχουν και έργα βυζαντινών συγγραφέων, όπως του Ι. Ζωναρά (π.χ. αρ. 13, 36, 62), του Μ. Ψελλού (π.χ. αρ. 71, 81, 216, 229), Γ. Ποχυμέρη (π.χ. αρ. 23, 99), Γεωργίου Γεμιστού Πλήθωνος (αρ. 193) και πολλών άλλων.

Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι αρκετά χειρόγραφα φέρουν εξαιρετικές πολύχρωμες μικρογραφίες, αρίστης Βυζαντινής τέχνης και τεχνοτροπίας, πολύπλοκες διακοσμημένες επικεφαλίδες, πλούσια έγχρωμα επίτιτλα και αρχιγράμματα. Τέτοιας ανεκτίμητης αξίας κοσμήματα περιέχουν για παράδειγμα τα χειρόγραφα αρ. 35 (βίοι αγίων Μαΐου - Αυγούστου), αρ. 65 (Θείες Λειτουργίες Χρυσοστόμου, Μ. Βασιλείου και Προηγιασμένων), αρ. 66 (με ίδιο περιεχόμενο) και αρ. 86 (Ευαγγελιστάριο).

Εκτός από τα χειρόγραφα στο χώρο αυτό φυλάσσονται και 157 κώδικες του ιστορικού αρχείου του Πατριαρχείου, οι οποίοι παρουσιάζουν ολόκληρη την διοικητική, ποιμαντική, κοινωνική και γενικότερη εκκλησιαστική μέριμνα και φροντίδα του Πατριαρχείου υπέρ του ποιμνίου αλλά και για τα γενικότερα εκκλησιαστικά ζητήματα από τον 16^ο αι. μέχρι τις αρχές του 20^ου αι. Σε αυτούς μπορεί κάποιος να βρει έγγραφα Πατριαρχικά, ιδιόχειρες σημειώσεις Πατριαρχών, αρχιερέων και βιβλιοφυλάκων. Σιγίλια, Πατριαρχικά Πιττάκια και Εγκυκλίους. Ακόμη πιστοποιητικά γάμων, βαπτίσεων, θανάτων, διαθήκες, συμβόλαια κ.ά. Σε όλους αυτούς τους κώδικες παρουσιάζεται ανάγλυφα ο πολυκύμαντος βίος της Εκκλησίας Αλεξανδρείας, η αγωνία των Πατριαρχών για τη διαφύλαξη του ποιμνίου και διασφάλιση του μέλλοντος της Εκκλησίας του Αγίου Μάρκου, καθώς και η ατομική και συλλογική κοινωνική έκφραση του ποιμνίου.

Το αρχείο των κωδίκων συμπληρώνουν και οι φάκελοι της πατριαρχικής αλληλογραφίας από του 17^ου αι. και μετέπειτα. Ένας όγκος εγγράφων που πλουτίζουν την ιστορία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και σήμερα ταξινομούνται με σύγχρονα ψηφιακά συστήματα, ώστε να δοθούν προς χρήση των ερευνητών.

 

Η Πατριαρχική Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας, διασώζοντας διαχρονικά τα ιστορικά στοιχεία της πορείας του ορθοδόξου γένους στη Νειλοχώρα και συνεκδοχικώς σε ολόκληρη την Αφρική και αποτελώντας τον λύχνο εκείνον ο οποίος με το τρεμάμενο και λιγοστό του φως φώτιζε αδιάκοπα ακόμη και μέσα στους ζοφερούς και σκοτεινούς αιώνες της ιστορικής πορείας της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, ίσταται, σήμερα περήφανη στον πλήρως ανακαινισμένο χώρο της, έτοιμη να συνεχίσει την πολυδιάστατη αποστολή της και να δεχθεί τον κάθε άνθρωπο όπου γης, ερευνητή ή φιλόμουσο μελετητή.

(Κείμενο από το βιβλίο για τα Ιερά Προσκυνήματα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, που υπογράφει ο κ. Παναγιώτης Τζουμέρκας)

 

http://www.patriarchateofalexandria.com/index.php?module=content&cid=002004

Μουέλαμπά...Θα πει στα Ουγκαντέζικα "γειά σου"

 

 Προδημοσίευση από το νέο βιβλίο των Εκδόσεων Χρυσοπηγή

Aπό μικρός βλέποντας εκείνους τους σελιδοδείκτες της Αποστολικής Διακονίας για την εξωτερική ιεραποστολή , σταματούσα σε κείνα τα μεγάλα αφρικανικά παιδικά μάτια που περίμεναν από την Ελλάδα κάποιο φως .Όταν μεγάλωσα και όταν έγινα κληρικός κατάλαβα ποιο φως καρτερούσαν. Πολλά χρόνια μετά πραγματοποίησα το παιδικό όνειρο κάνοντας ένα ταξίδι στην Ουγκάντα ,στις αρχές Ιουλίου του 2012.Η Ευρώπη τούτον τον καιρό λέει δεν θα γίνουμε Ουγκάντα. Πήγαμε λοιπόν να δούμε τι δεν θέλει η Ευρώπη να γίνουμε μα κυρίως να επισκεφθούμε την Ορθόδοξη εκκλησία της Ουγκάντας και να χαρούμε από κοντά την ευλογημένη συναναστροφή με Ορθοδόξους αυτής της Αφρικανικής χώρας.

Φύγαμε από την Αθήνα για το Κάιρο και από κει τέσσερις ώρες για την Ουγκάντα. Μέρες πριν προετοιμασία με εμβόλια για κίτρινο πυρετό και χάπια για την Μαλάροια. Πρώτη φορά έρχεσαι με λέξεις που δεν τις ξέρεις που δεν τις είχες ακούσει πουθενά.Κι όμως η Μαλάρια είναι γνωστή λέξη στην Αφρική.

Και μετά τα φάρμακα, αγωνία και προσμονή όλα μαζί. Στην Αθήνα μας χαιρετούσαν με τη φράση «να προσέχεις ».Ακριβώς δεν ξέρεις τι πρέπει και τι δεν πρέπει να προσέχεις. Όταν γυρίσεις από την Αφρική το καταλαβαίνεις αυτό που σου είπαν. Στην πτήση έχεις ώρες πολλές να μείνεις μόνος με τον εαυτό σου. Άφιξη στο Ετέμπε που θα πει στα Ουγκαντέζικα θρόνος ή καθέδρα, όνομα φερμένο από τους Άγγλους που είχαν στην κατοχή τους τη χώρα για πολλά χρόνια .Στο παράθυρο το απόλυτο σκοτάδι. Φως πουθενά .Τα νερά της λίμνης Βικτώρια έσπαγαν την απόλυτη ακινησία .Ασήμια του φεγγαριού πάνω στα νερά.

Φτάσαμε στην Αφρική.Ο π. Γεώργιος με καλωσόρισε από το διπλανό κάθισμα με τρόπο επίσημο. Καλώς ήρθατε στην Ουγκάντα!! Καλώς σας βρήκα απάντησα .Εδώ δεν είχε λεωφορείο που θα σε μεταφέρει στο κτίριο για τον έλεγχο και τις αποσκευές. Η πρώτη της εικόνα αμέσως σε έβαζε με τρόπο δυνατό στην αλήθεια της.¨Όλα όσα ξέρεις στην Αφρική τα ξεχνάς. Φτάσαμε γύρω στις 3.00π.μ. στο Αεροδρόμιο. Συντροφιά από την Ελλάδα είχαμε τον π.Γεώργιο Νυόμπι που σπουδάζει Θεολογία στην Ελλάδα και η οικογένειά του είναι στην Αφρική. Πολλοί συγγενείς στο αεροδρόμιο μας περίμεναν κάτι που θύμιζε μία εικόνα από την δεκαετία του 50 και του 60 στην Ελλάδα. Η παπαδιά του π.Γεωργίου Φλάβια, η Μητέρα του ,παιδιά και πολλοί πολλοί συγγενείς που μας χαιρετούσαν σαν να γνωριζόμαστε από χρόνια. Δροσιά βραδυνή μέχρι και ψύχρα.Πήραμε το δρόμο για την Ναμουγκόνα ,μία πόλη 5 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα την Καμπάλλα. και κάπου 35 χιλιόμετρα από το Ετέμπε.

Το σκοτάδι μπορεί να σε κάνει να μην βλέπεις το καλό μα σε κάνει να μην βλέπεις και το κακό. Το μεγάλο Αφρικανικό φεγγάρι «το φανάρι του φτωχού» το λένε στην Ουγκάντα και τα ελάχιστα φώτα, έκρυβαν την θλίψη του τόπου. Νωρίς στην πόλη ξεκινούσε το εμπόριο της μπανάνας και οι άνθρωποι μαζεύονταν σε ομάδες μικρές . Κάποιο φως στο πουθενά ζωγράφιζε τιε φιγούρες από τις παράγκες που ο π.Γεώργιος είπε πως ήταν τα καταστήματα. Φτάσαμε στο σπίτι και τακτοποιηθήκαμε με την πολλή αγάπη των ανθρώπων από την οικογένεια του . Μας έφερναν τσάι μας έβαζαν να καθήσουμε και ένα μεγάλο γλυκό στολισμένο μας περίμενε .Στο δωμάτιο μας περίμενε η περίφημη κουνουπιέρα απαραίτητη για κάθε σπίτι αφού η μαλάρια θερίζει από το τσίμπημα των κουνουπιών. Και κοντά σε αυτές πολλές μολυσματικές αρρώστιες που η φτώχεια και η άγνοια των ανθρώπων δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν.

Δεν κοιμηθήκαμε πολύ .Είχε ξημερώσει ο Θεός στη χώρα του Αφρικανικού Παραδείσου -έτσι την είπαν πάλι οι Άγγλοι- και σκεφτήκαμε να πάμε στον επίσκοπο της Ουγκάντα Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιωνά, έναν θαυμάσιο άνθρωπο ιθαγενή που παλεύει με ψυχή στο τόπο αυτό. Μεγαλωμένος στην Ελλάδα συνδέεται με τους Έλληνες και πιο πολύ με τους Κρητικούς. Θελήσαμε να πάρουμε την ευλογία του και να τον ενημερώσουμε για ότι πρόκειται να κάνουμε ή εν πάσει περιπτώσει σκεφτόμαστε,και για να ακριβολογούμε αυτά που ο Θεός θα αποφασίσει για να γίνουνε.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκόσεις Χρυσοπηγή.

 

πηγή:Τρελογιάννης

 

http://orthodoxcongo.blogspot.gr/

Η Eλληνική Kοινότητα της Αιθιοποίας 1930 - 1960

 

 

Οι Έλληνες εγκαταστάθηκαν κατά την εποχή της αποικιοκρατίας αρχικά στα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας και εκτός απ’ το εμπόριο αναμίχθηκαν και σε άλλες δραστηριότητες. Η πρώτη Ελληνική παρουσία, εντοπίζεται στις αρχές του 18ου αιώνα, όταν έφτασαν στην τότε Αβησσυνία, Έλληνες βιοτέχνες και ναυτικοί, ενώ επισφραγίζεται με την ίδρυση, το 1908, από το πατριαρχείο Αλεξανδρείας, της Μητροπόλεως Αξώμης.
Το πρώτο κύμα μαζικής μετανάστευσης προς την Αιθιοπία πραγματοποιήθηκε γύρω στο 1880 και στην πόλη Μασάουα το 1887, βρίσκουμε 100 περίπου Έλληνες που συγκροτούσαν τη μεγαλύτερη ομάδα ξένων. Άλλοι Έλληνες εγκαταστάθηκαν στο Τζιμπουτί και από εκεί επέκτειναν τη δράση τους και στην παλιά πόλη του Χαράρ. Στα τέλη του 19ου αιώνα απ’ τους 200 ξένους που ζούσαν στο Χαράρ οι 60 ήταν Έλληνες. Μεταξύ αυτών ήταν και οι ιατροί Ιάκωβος Ζερβός και Κ. Κοσμάς, ενώ το μοναδικό ξενοδοχείο της πόλης ανήκε στο Σαμιώτη Σ. Πλακιώτη. Οι Έλληνες είχαν αναλάβει την εξαγωγή του εξαιρετικής ποιότητας καφέ που παράγει η περιοχή του Χαράρ. Μια από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές επιχειρήσεις καφέ ήταν αυτή που έστησαν οι Κεφαλλονίτες αδελφοί Λιβιεράτου, οι οποίοι ξεκίνησαν ως έμποροι σιτηρών στη Ρουμανία, μεταφέρθηκαν αργότερα στην Αίγυπτο, πήγαν στην Υεμένη για να φτάσουν στην Αιθιοπία και να δημιουργήσουν στη συνέχεια υποκαταστήματα σ’ όλα τα μεγάλα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, στη Μασσαλία και στη Νέα Υόρκη.

Οι ελληνικοί εμπορικοί οίκοι, όπως του Κάλου, του Λιβιεράτου, του Ευθυμιάτου, του Ασημακόπουλου, του Γεωργακά κ.α., μεσολαβούσαν στις αγγλικές τράπεζες ως εγγυητές υπέρ του αιθιοπικού κράτους.

Μυθιστορηματική ήταν και η ζωή του Φίλιππου Ζαφειρόπουλου ο οποίος γεννημένος το 1874 στη Κωνσταντινούπολη δούλεψε αρχικά στο φαρμακείο του θείου του στο Κάιρο για να μεταβεί το 1896 στην Αιθιοπία συνοδεύοντας ως διερμηνέας και ταριχευτής αγρίων ζώων έναν Αμερικανό εκατομμυριούχο. Οργανωτής στην αρχή κυνηγετικών σαφάρι ο Ζαφειρόπουλος διορίστηκε το 1904 από τον Βρετανό πρέσβη στην Αιθιοπία ως επιθεωρητής συνόρων, αντιμετώπισε μεγάλες συμμορίες ατάκτων που κυνηγούσαν ελέφαντες για το ελεφαντοστό, έμαθε τις γλώσσες των ιθαγενών της περιοχής μεταξύ των συνόρων Αιθιοπίας και Κένυας για να προσληφθεί στη συνέχεια ως διερμηνέας και γραμματέας αιθιοπικών υποθέσεων στη βρετανική πρεσβεία της Αντίς Αμπέμπα και να συνοδεύσει το 1934 τον αυτοκράτορα Χαϊλέ Σελασιέ στο ταξίδι του στη Βρετανία, από την οποία παρασημοφορήθηκε.

Μεταξύ των άλλων γνωστών Ελλήνων εκείνης της εποχής ήταν ο προσωπικός γιατρός του Χαϊλέ Σελασιέ Ιάκωβος Ζερβός από την Κεφαλονιά, ο Κλεάνθης Μοσχόπουλος που είχε διοριστεί επικεφαλής της ασφάλειας του κράτους και ο Αριστείδης Βούλτσης, που ήταν διευθυντής του τμήματος τηλεφώνων στο υπουργείο Ταχυδρομείων της Αιθιοπίας, ενώ ο Βασίλης Διαμαντούρος είχε διατελέσει υφυπουργός στο υπουργείο Γεωργίας και Εμπορίου.

Δεν ήταν λίγοι οι συμπατριώτες μας που διακρίθηκαν για τις επιδόσεις τους στις επιχειρήσεις, στην επιστήμη και τις τέχνες. Εκδότης της πρώτης εφημερίδας που κυκλοφόρησε στην Αιθιοπία ήταν ο Κεφαλονίτης Ανδρέας Καββαδίας ενώ Έλληνες μηχανικοί, εργολάβοι και κτίστες ανήγειραν τις πρώτες μεγάλες οικοδομές από πέτρα και τούβλο. Ήταν επίσης από τους πρώτους που άνοιξαν εργοστάσια ποτοποιϊας, σαπουνοποιϊας, ελαιόμυλους, αλευρόμυλους, υφαντουργεία και άλλα. Το 1935 η ελληνική παροικία είχε ξεπεράσει τα 3.000 μέλη και όταν το 1936 οι Ιταλοί μπήκαν στην Αντίς Αμπέμπα το 90% των καταστημάτων στο κέντρο της πόλης ανήκαν σε Έλληνες. Ελληνικές κοινότητες και σχολεία ιδρύθηκαν εκτός απ’ την Αντίς Αμπέμπα και σε άλλες πόλεις, όπως στην Ντίρε Ντάουα και στο Ντέμπι Ντόλο στην οποία είχε δημιουργηθεί μια κοινότητα μιγάδων, γόνων Ελλήνων και Κυπρίων που έφθασαν εκεί μέσω Σουδάν χωρίς γυναίκες.

Στη μεταπολεμική περίοδο ο αριθμός των ομογενών στην Αιθιοπία διπλασιάστηκε κι έφτασε τις 7.000 περίπου. Η επανάσταση που ανέτρεψε το Χαϊλέ Σελασιά το 1974 έθεσε τέλος και στην ευημερία της ελληνικής παροικίας. Οι περισσότεροι Έλληνες, επαναπατρίστηκαν, καθώς έχασαν τις περιουσίες που διέθεταν εκεί λόγω εθνικοποιήσεων, χωρίς να λάβουν καμία αποζημίωση. Σήμερα, απέμειναν λιγότερα από 500 άτομα, από τα οποία τα περισσότερα ζουν στην πρωτεύουσα Αντίς Αμπέμπα, ενώ γύρω στους 50 διαμένουν στην περιοχή της Ντίρε Ντάουα.

 

http://synodoiporia.blogspot.gr/2013/01/e-k-1930-1960.html#more

Η βασιλόπιττα της ελληνικής κοινότητας του Χαρτούμ (2013)

από την Ι.Μ.Χαρτούμ

Το απόγευμα της Δευτέρας 14 Ιανουαρίου 2013 έγινε η καθιερωμένη κοπή της βασιλόπιττας στα γραφεία της ελληνικής κοινότητας στο Χαρτούμ. Σύσσωμο το κοινοτικό συμβούλιο με επικεφαλής τον πρόεδρο της κοινότητας κ. Εμμανουήλ Παπαπαναγιώτη και τους υπάλληλους της κοινότητας. Στην τελετή αυτή παρευρέθη και ευλόγησε ο σεβασμιότατος μητροπολίτης μας κ. Εμμανουήλ.
Απλά σεμνά και απέριττα … μέσα σε κλίμα συγκίνησης στο τέλος της τελετής και αφού κόπηκαν τα πρώτα κομμάτια του Χριστού και της Παναγίας αμέσως δε του Πατριάρχου μας ο σεβασμιότατος μετέφερε την αγάπη και τις ευχές του Μακριωτάτου καταθέτοντας συγχρόνως και τις δίκες του ευχές και τοποθετήσεις για τη νέα χρονιά.
Όλοι μαζί κάναμε ευχή και δέηση σ΄ Αυτόν που "καιρούς και χρόνους ποιεί..." να μας κρατήσει ενωμένους μέσα σε αυτό το χρόνο. Μέσα στην ενότητα "οι ολίγοι" φαίνονται και γίνονται πολλοί.Δεν είναι τυχαίο τόνισε ο σεβασμιότατος ότι στο κέντρο αυτού του ένδοξου ιστορικού ελληνικού τετραγώνου βρίσκεται η εκκλησία. Ωσάν άλλο μοναστήρι…
Υποδεικνύοντας και υπενθυμίζοντας σε όλους ότι το κέντρο της ζωής όλων μας είναι πάντοτε ο Χριστός. Αυτός που μπορεί πάντα να μας ενοποιεί. Αυτός που μπορεί πάντα να ενώνει τα διεστώτα και να επισυνάγη τα εσκορπισμένα …
Ενωμένοι και λίγοι – λίγοι αλλά ενωμένοι θα αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις στο μέλλον σ΄ αυτούς τους δύσκολους καιρούς προκειμένου το καντήλι του ελληνισμού και της πίστης να μην σβήσει από αυτή τη γωνιά της γης.. που για μας λέγεται Χαρτούμ – Το Χαρτούμ της καρδιάς μας … Το Χαρτούμ που νυχθημερόν ευχαριστεί το Θεό και διακηρύσσει τη μεγαλοσύνη Του….
        
ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΧΡΟΝΙΑ

http://www.amen.gr/article12020

Ομιλία με θέμα: 'Η Ορθοδοξία στη μακρινή Μαδαγασκάρη'

Στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Γλυφάδας θα πραγματοποιηθεί ομιλία τη Κυριακή 27 Ιανουαρίου και ώρα 10.30 από τον π. Κων/νο Μαργώνη με θέμα: "Η Ορθοδοξία στη μακρινή Μαδαγασκάρη". Θα προβληθούν σχετικές διαφάνειες.

http://www.enoriaka.gr/index.php?option=content&task=view&id=2129&Itemid=51

Άλλη μια ενορία στο πλευρό της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στην Μαδαγασκάρη...

Την Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2012 λειτούργησε στον Καθεδρικό Ναό της Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μαδαγασκάρης κ. Ιγνάτιος, ο οποίος και μίλησε προς το εκκλησίασμα για την ορθόδοξη ιεραποστολή στη μακρινή Μαδαγασκάρη.

Με στόχο την ουσιαστική και έμπρακτη βοήθεια της ορθόδοξης ιεραποστολής σε όλο τον κόσμο, έχει δημιουργηθεί στη συγκεκριμένη ενορία Ομάδα συμπαράστασης στην ορθόδοξη ιεραποστολή και προβολής αυτής.
Ακολούθησε εκδήλωση στο ενοριακό Πνευματικό Κέντρο, με προβολή ταινίας γύρω από την ιεραποστολή και παρεμβάσεις του Θεοφιλέστατου Επισκόπου Μαδαγασκάρης.

Τέθηκαν έτσι οι βάσεις για τον ιεραποστολικό σύνδεσμο που δημιουργείται στην ενορία του Χολαργού.

http://www.agioritikovima.gr/eklisia-elados/11888-o-epikopos-mad

Η εορτή των Χριστουγέννων στην Αιθιοπία

από την Ιερά Μητρόπολη Αξώμης

 

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Αξώμης κ. Πέτρος ετέλεσε την Θ. Λειτουργίαν κατά τας εορτάς των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων , ομίλησε προς τους Χριστιανούς που προσήλθον , όσοι βρίσκονται ακόμη στην Αδδίς Αμπέμα, παρόντος καθ΄ όλας του Εξοχ. Πρέσβεως της Ελλάδος κ Νικ. Πρωτονοταρίου ο οποίος ανέγνωσε και το διάγγελμα του Προέδρου της Ελλ. Δημοκρατίας ενώ ο Μητροπολίτης ανέγνωσε το Χριστουγεννιάτικο μήνυμα της Α.Θ.Μ του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ κ Θεοδώρου.

Δεν παρέλειψε όμως καθ΄ όλας τας εορτασίμους ημέρας να κηρύξει προκαλώντας μάλιστα πολλήν ευχαρίστησιν εις τον λαόν του. Διακριτική είναι πάντοτε και η παρουσία Χριστιανών από διάφορα κράτη, Ρωσία , Ουκρανία , Σερβία, Ρουμανία κα διότι η μόνη Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Ελληνική στην Αδδίς Αμπέμπα και εις όλην την Αιθιοπία.

Το φιλανθρωπικόν έργον που διεξάγεται από την Φιλόπτωχο Αδελφότητα με αναπληρωτή Πρόεδρο τον π. Χρυσόστομο παρά την οικονομικήν κρίσην εν τούτοις εγένετο με επιτυχίαν και εβοηθήθησαν 100 οικογένειες.

Αλλά και η Ελλ. Κοινότης που από την δημιουργία της δεν έπαυσε να ενισχύει άπορες οικογένειες και να διατηρεί το οικοτροφείο δια 75 μαθητάς με τις ωραίες εγκαταστάσεις του δεν έπαυσε τα τελευταία χρόνια να ενισχύει επί μονίμου βάσεως περίπου 100 οικογένειες και δεν έκλεισε το 15ημερο την λειτουργία του μαθητικού οικοτροφείου.

Προσέφερε επίσης δώρα και σε Αιθίοπας αναξιοπαθείς που είχαν σχέσεις με Ελληνικές επιχειρήσεις και οικογένειες. Διότι πρέπει να γνωρίζουμε ότι τα κοινωνικά καθεστώτα σε διάφορες χώρες δεν λειτουργούν υπέρ του ανθρώπου.

Εις την Αιθιοπίαν, την κατ΄ εξοχήν Ορθόδοξον χώραν ανάμεσα στις 54 χώρες της Αφρικής η Εκκλησία 40.000.000 πιστών ακολουθεί το παλαιόν ημερολόγιον και κατά συνέπειαν σήμερον 7ην Ιανουαρίου ήταν η εορτή των Χριστουγέννων. Κατά το έθος ο Μητροπολίτης κύριος Πέτρος μετά του π. Χρυσοστόμου μετέβησαν εις την μεγάλη αίθουσα του Πατριαρχείου όπου ο Τοποτηρητής Σεβ Μητροπολίτης κ Ναθαναήλ παρίστατο επικεφαλής κλήρου και λαού.

Αφιχθέντος του Μητροπολίτου αντήλαξαν τον ασπασμόν και την ευχήν και παρεκάθησε δεξιά του Τοποτηρητού και εόρτασαν με Αιθιοπικόν τρόπον την εορτήν δεδομένου ότι η Λειτουργία τελείται κατά τις νυκτερινές ώρες 12-5 πρωινήν.

Μετ΄ ολίγον αφίχθη ο Εξ. Πρέσβυς της Αιγύπτου συνοδευόμενος από τον Έξαρχον του Κοπτικού Πατριαρχείου που παραμένει εις το Πατριαρχείον της Αιθιοπίας και εκάθησεν αριστερά του Τοποτηρητού.

Την στιγμή που διεκόπησαν οι εορτάσιμοι βιβλικοί χοροί των κατηχητικών σχολείων και των Εκκλησιαστικών Σχολών σπουδασταί, ο Μητροπολίτης Πέτρος Γ.Π.Ε εγερθείς επήρε τον λόγον και εξέφρασε τις ευχές της Α.Θ.Μ του Παπα και Πατριάρχου Αλέξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ. Θεοδώρου, εξήρε το ποικίλο έργο του Μακαριστού Πατριάρχου Αιθιοπίας Παύλου επίσης την ζωήν του της Εκκλησίας στην Αιθιοπία υπέρ του ανθρώπου, ανεφέρθη εις την ανάγκη εκλογής Πατριάρχου σοβαρού και απαραιτήτου έργου, ομίλησε δια τον Μητροπολίτην Τοποτηρητήν με τον οποίον επί 32 έτη έχουν σχέσεις αδελφικές, τον συνεχάρη δια το έργον του Τοποτηρητού που επιτελεί μετά πολλής προσοχής και ενδιαφέροντος και ηυχήθη την ειρήνην, την ευπορίαν, την αγάπην και την εκλογήν του Πατριάρχου Αιθιοπίας.

Η ομιλία του Μητροπολίτου διεκόπτετο από τα χειροκροτήματα των παρισταμένων. Εν συνεχεία ομίλησε ο Εξ. Πρέσβυς της Αιγύπτου δια τις σχέσεις των δύο κρατών και των δύο Εκκλησιών ως επίσης ανεφέρθη εις το σπουδαίο έργο του Πατριάρχου Παύλου και το τοιούτον δια τον Πατριάρχη Σενούντα και ηυχήθη δια την σημερινήν εορτήν.

Μετά ταύτα ο Τοποτηρητής του Θρόνου ηυχαρίστησε τον Μητροπολίτην Αξώμης κ Πέτρον διότι επί 32 χρόνια είναι αδελφός της Αιθιοπικής Εκκλησίας και παρίστατε εις τας εκδηλώσεις αυτής αλλά και συμπαρίσταται εμπράκτως εις το έργον της Αιθιοπικής Εκκλησίας δια τον λαόν της, ηυχαρίστησε τον Εξ. Πρέσβυ της Αιγύπτου δια την παρουσίαν του ( παρουσία του Πρέσβεως της Αιγύπτου χρονολογείται μόλις 3-4 χρόνια).

Απηύθυνε προς τον Αιθιοπικό λαό σύντομο κήρυγμα και εκ του Ευαγγελίου στίχους δια την αγάπη, δια την ειρήνη και ευχήθη δια την σημερινήν εορτήν.

Το Σάββατο 12/1 ο Σεβ Μητροπολίτης , ως κατ΄ έτος προσεκάλεσε την παροικία δια την κοπή της Βασιλόπιτας εις το Μητροπολιτικόν Μέγαρον.

Προσήλθον ο Εξοχ Πρέσβυς της Ελλάδος μετά της συζύγου του εκπρώσοποι της Ελλ. Κοινοτητος, της Αθλ. Ενώσεως «Ολυμπιακός» και μέλη της παροικίας. Μετά την κοπή της Βασιλόπιτας κατά την καθιερωμένην τάξιν ομίλησε ο Μητροπολίτης και απηύθυνε ευχάς διά το Νέον Έτος.

Εν συνεχεία απηύθυνε ευχάς και ο Εξοχ Πρέσβυς της Ελλάδος και μάλιστα μας εξήγησε κατά την πρόσφατον συνάντησιν που είχε με τον Υπουργόν Οικονομικών της Αιθιοπίας που ευρίσκετε το θέμα των αποζημιώσεων ή της επιστροφής των Ελληνικών περιουσιών που ανυρπάγησαν το 1974 από τον Δικτάτορα του Κομουνιστικού καθεστώτος Megistou.

Εν συνεχεία πρσεφέρθησαν διάφορα αναψυκτικά και η παροικία ηυχαρίστησε τον Μητροπολίτη.

Την Κυριακή 13/1 λειτούργησε ο Μητροπολίτης και προέστη του ετησίου μνημοσύνου του αειμνήστου Κοινότητος Θεοδωρου Ασημακόπουλου που υπήρξε επί υπέρ την δεκαετίαν , την δύσκολήν εκείνην περίοδον , Πρόεδρος της Ελλ. Κοινότητος Αδδίς Αμπέμπα και ανεφέρθη εις το τέλος ο Μητροπολίτης εις το ευαγές έργον που επετέλεσε. 

 

http://www.romfea.gr/patriarxeia/patriarxeia/patriarxeio-alexandreias/15210-2013-01-13-17-23-31